Sửa nhà xong, nhiều người nhìn qua thấy tường đã sơn mới, sàn đã lát đẹp, đồ đạc cũng gần như hoàn thiện nên nghĩ chỉ cần quét dọn một buổi là có thể chuyển vào ở. Nhưng ai từng trực tiếp vệ sinh nhà sau sửa chữa sẽ biết, đây mới là lúc công việc khá “đau đầu”.
Bụi xi măng không chỉ nằm trên sàn mà len vào ray cửa, khe tủ, mặt trên cánh cửa, ổ điện. Sơn thì văng từng chấm nhỏ trên kính, nền gạch, tay vịn. Keo silicone, keo băng dính hay keo dán vật liệu lại bám rất dai.
Điều khó nhất không phải là làm cho vết bẩn biến mất. Theo kinh nghiệm của tôi, khó nhất là làm sạch mà không làm hỏng bề mặt vừa mới bỏ tiền ra hoàn thiện.
Một vệt xi măng có thể xử lý được, nhưng nếu vì cố cạy mà làm xước viên gạch mới thì rất tiếc. Sơn có thể tẩy, nhưng dùng nhầm dung môi lên sàn nhựa hoặc bề mặt phủ sơn lại có thể khiến vật liệu đổi màu.
Vì vậy, vệ sinh nhà sau sửa chữa phải làm có thứ tự, biết vết nào xử lý trước, vết nào xử lý sau và quan trọng nhất là phải nhận biết mình đang làm sạch trên vật liệu gì.
Vì sao vệ sinh nhà sau sửa chữa khó hơn vệ sinh nhà thông thường?
Nhà đang sử dụng hàng ngày chủ yếu có bụi, tóc, rác sinh hoạt, dầu mỡ hoặc một vài vết bẩn thông thường. Nhà vừa sửa chữa lại hoàn toàn khác.
Bụi xây dựng rất mịn
Bụi do khoan tường, cắt gạch, chà bột bả, thạch cao hay xi măng có kích thước rất nhỏ. Có những căn nhà chúng tôi hút bụi và lau lần đầu nhìn tưởng sạch rồi, nhưng một lúc sau đi lại vẫn thấy lớp bụi trắng mỏng xuất hiện.
Lý do là bụi còn nằm trên những vị trí cao hoặc trong các khe nhỏ, sau đó tiếp tục rơi xuống.
Xi măng, vữa có thể đóng cứng
Bụi xi măng khô có thể hút và lau tương đối dễ. Nhưng xi măng đã dính nước rồi đóng thành mảng trên sàn thì là chuyện khác.
Nếu cứ lấy dao, tua vít hoặc vật kim loại cạy mạnh, rất dễ xử lý được xi măng nhưng đổi lại là một đường xước trên nền.
Sơn và keo không thể xử lý giống nhau
Sơn nước, sơn dầu, keo silicone, keo băng dính, keo 502 hay keo dán sàn có tính chất khác hẳn nhau.
Đây cũng là lỗi khá phổ biến khi chủ nhà tự dọn: thấy vết gì khó ra cũng lấy một chai dung môi hoặc một loại hóa chất xử lý. Có khi sạch thật, nhưng bề mặt phía dưới cũng mất luôn độ bóng!
Những loại vết bẩn thường gặp sau khi sửa chữa, cải tạo nhà
Trước khi dọn, tôi thường khuyên nên đi một vòng căn nhà và phân loại vết bẩn. Chỉ mất vài phút nhưng giúp quá trình vệ sinh sau đó dễ hơn rất nhiều.
Những loại thường gặp gồm:
- Bụi xi măng, bụi thạch cao, bụi bột bả.
- Vữa và xi măng đóng cứng trên nền.
- Sơn nước văng trên gạch, kính, cửa.
- Sơn dầu hoặc lớp sơn phủ khó làm sạch.
- Keo silicone quanh cửa kính, lavabo, tủ bếp.
- Keo băng dính, keo decal trên kính, nhôm.
- Keo dán sàn hoặc keo dính từ vật liệu thi công.
- Màng nilon bảo vệ chưa bóc hết.
- Mạt gỗ, đinh vít, dây điện thừa, đầu dây rút và các mảnh vật liệu nhỏ.
Nhìn thì nhiều, nhưng đừng vội xử lý tất cả cùng một lúc. Làm đúng thứ tự mới đỡ mất công.
Nguyên tắc quan trọng trước khi bắt đầu vệ sinh
Chỉ tổng vệ sinh khi việc sửa chữa đã thực sự kết thúc
Nếu thợ vẫn còn khoan, cắt, chà tường hay lắp đặt thì chưa nên tổng vệ sinh.
Dọn hôm nay, ngày mai thợ khoan thêm vài lỗ là bụi lại phủ từ đầu. Có thể thu gom rác dần trong quá trình thi công, nhưng tổng vệ sinh nên thực hiện ở giai đoạn cuối.
Làm từ trên xuống dưới
Đây là nguyên tắc rất cơ bản nhưng nhiều người lại làm ngược.
Nếu lau sàn sạch trước rồi mới lau tủ, quạt, cửa, bụi từ trên lại rơi xuống và phải lau sàn lần nữa.
Thứ tự hợp lý thường là:
Trần và vị trí cao → tủ, cửa, kính → tường và thiết bị → chân tường → sàn.
Hút bụi trước, lau ướt sau
Nhà còn đầy bụi xi măng mà đổ nước hoặc lấy khăn ướt lau ngay thì bụi dễ biến thành lớp bột nhão bám trên mặt sàn.
Vì vậy phải hút và thu bụi khô càng kỹ càng tốt trước.
Không dùng hóa chất khi chưa biết vật liệu
Cùng một vết sơn nhưng nằm trên gạch men và nằm trên sàn gỗ phải xử lý khác nhau.
Tôi luôn có một nguyên tắc: không chắc thì thử ở góc khuất trước.
Đừng vì nóng ruột mà đổ hóa chất lên cả một khoảng sàn rồi mới phát hiện nền bị xỉn màu.
Cách xử lý bụi xi măng, bụi thạch cao sau sửa chữa
Bụi thường chiếm phần lớn khối lượng công việc của một căn nhà vừa cải tạo.
Không nên cầm chổi quét ào ào ngay từ đầu
Nhiều người bước vào nhà thấy bụi trắng là lấy chổi quét thật mạnh.
Cách này thu được rác lớn, nhưng bụi mịn lại bay lên không khí rồi bám sang kính, tủ, tường và những khu vực vừa làm sạch.
Tốt hơn hết là thu rác lớn riêng, sau đó sử dụng máy hút bụi.
Hút bụi từ trên xuống thấp
Nên kiểm tra lần lượt:
- Mặt trên tủ.
- Đèn và các hốc trang trí.
- Khung cửa.
- Cánh cửa.
- Bậu cửa sổ.
- Ray cửa.
- Mép tủ.
- Chân tường.
- Góc phòng.
- Cuối cùng mới đến toàn bộ sàn.
Riêng ray cửa là vị trí tôi thấy rất hay bị bỏ quên. Nhìn cả căn phòng sạch rồi nhưng mở cửa ra vẫn thấy một đường bụi trắng trong ray.
Lau ẩm nhiều lượt thay vì dùng khăn quá ướt
Sau khi hút kỹ, dùng khăn microfiber ẩm lau lại.
Không nên để khăn quá nhiều nước, đặc biệt với đồ gỗ hoặc sàn gỗ. Lau một lượt, giặt khăn sạch rồi lau lại.
Nhà nhiều bụi có thể phải thực hiện vài lượt. Chuyện đó hoàn toàn bình thường.
Xi măng, vữa khô bám trên sàn xử lý thế nào?
Đây là phần phải làm rất cẩn thận.
Đầu tiên phải phân biệt bụi và xi măng đã đóng cứng
Nếu chỉ là bụi xi măng, hãy hút và lau.
Nếu đã thành mảng cứng, không nên cố lau vì gần như không có tác dụng.
Làm mềm vết trước khi xử lý
Với những bề mặt cho phép tiếp xúc nước, có thể làm ẩm khu vực bám vữa để vết bẩn mềm hơn.
Sau đó mới sử dụng dụng cụ phù hợp để lấy dần phần xi măng dày.
Tôi đặc biệt không khuyến khích cầm tua vít hoặc dao nhọn cạy trực tiếp. Chỉ một lần trượt tay là viên gạch mới có thể xước ngay.
Khi nào cần hóa chất tẩy xi măng?
Những vệt xi măng mỏng nhưng bám chắc có thể cần dung dịch chuyên dụng.
Tuy nhiên, hóa chất tẩy xi măng không phải thứ cứ đổ xuống sàn là xong.
Phải xem nền là gạch gì, đá gì, có lớp phủ hay không. Đá tự nhiên, bề mặt nhạy axit hoặc một số vật liệu hoàn thiện có thể bị ảnh hưởng nếu dùng hóa chất không phù hợp.
Sau xử lý cũng cần vệ sinh lại kỹ, không để tồn dư hóa chất trên nền.
Cách tẩy sơn dính trên sàn, kính và đồ nội thất
Sau sửa nhà, những chấm sơn nhỏ li ti là chuyện gần như căn nào cũng có.
Phải xác định loại sơn
Sơn nước mới khô thường xử lý dễ hơn sơn dầu hoặc một số loại sơn phủ.
Đừng nhìn thấy đều là “sơn” rồi áp dụng một cách.
Sơn trên nền gạch
Vết sơn dày có thể cần làm mềm rồi loại bỏ phần nổi trước.
Sau đó mới xử lý lớp mỏng còn lại bằng phương pháp phù hợp.
Khi sử dụng dụng cụ cạo, phải chọn góc tiếp xúc hợp lý và tránh vật sắc làm xước men.
Sơn trên kính
Kính nhìn cứng nhưng lại rất dễ lưu vết xước.
Khi vệ sinh kính sau xây dựng, tôi luôn chú ý kiểm tra xem trên mặt kính có cát, xi măng hoặc hạt vật liệu cứng không trước khi kéo dụng cụ.
Nếu giữa kính và khăn có một hạt cát nhỏ mà cứ miết đi miết lại thì hậu quả nhiều khi chỉ phát hiện khi ánh sáng chiếu nghiêng.
Sơn trên sàn gỗ, sàn nhựa
Đây là nhóm cần thận trọng hơn nhiều.
Không nên tự ý dùng dung môi mạnh chỉ vì thấy trên mạng có người hướng dẫn tẩy được sơn. Một chất có thể an toàn với gạch nhưng lại làm biến màu hoặc hỏng lớp phủ của sàn.
Nếu chưa chắc, hãy thử ở vị trí khuất trước.
Keo, silicone và băng dính sau sửa chữa xử lý thế nào?
Keo đôi khi còn khó chịu hơn cả sơn vì nhìn tưởng ít nhưng lau mãi vẫn dính.
Keo băng dính và keo decal
Trước tiên nên bóc phần vật liệu còn lại càng sạch càng tốt.
Lớp keo mỏng phía dưới mới được xử lý sau. Nếu cứ lấy khăn chà mạnh ngay, nhiều loại keo sẽ bị kéo thành một vùng rộng hơn.
Keo silicone
Silicone hay gặp quanh kính, lavabo, mép bàn đá, cửa và thiết bị vệ sinh.
Với phần silicone thừa dày, thường cần lấy phần nổi trước, sau đó mới làm sạch lớp mỏng bám mặt.
Đặc biệt cẩn thận trên kính, inox hoặc đá bóng vì những bề mặt này rất dễ lộ vết xước.
Keo 502
Keo 502 bám trên vật liệu hoàn thiện là loại tôi nghĩ không nên xử lý tùy tiện.
Dung môi có thể tác động cả keo lẫn lớp bề mặt bên dưới. Nếu vị trí dễ nhìn hoặc vật liệu giá trị cao, nên xác định đúng vật liệu trước khi làm.
Mỗi loại bề mặt cần một cách vệ sinh khác nhau
Đây là điểm mà người làm nghề lâu năm thường chú ý hơn người mới.
Gạch men
Tương đối dễ vệ sinh, nhưng mặt men vẫn có thể xước nếu dùng dao hoặc vật kim loại không đúng cách.
Gạch nhám, gạch chống trơn
Khó hơn vì xi măng, sơn có thể nằm sâu trong các rãnh bề mặt.
Đôi khi nhìn từ trên tưởng sạch nhưng soi nghiêng vẫn còn những chấm trắng.
Đá marble, granite và đá nhân tạo
Không nên mặc định đá thì “cứng, dùng gì cũng được”.
Một số hóa chất có thể tác động tới độ bóng hoặc bề mặt đá. Cần nhận đúng loại vật liệu trước.
Sàn gỗ
Hạn chế nước và hóa chất mạnh.
Nếu bụi nhiều, ưu tiên hút thật sạch rồi lau ẩm vừa đủ.
Kính
Không chỉ cần sạch mà còn phải không xước và không vệt.
Inox và nhôm
Tránh búi sắt, vật chà quá cứng và hóa chất có khả năng làm xỉn bề mặt.
Quy trình vệ sinh nhà sau sửa chữa từ đầu đến cuối
Nếu tự làm, bạn có thể đi theo quy trình sau.
Bước 1: Kiểm tra hiện trạng
Đi một vòng, xác định khu nào nhiều bụi, khu nào có xi măng, sơn, keo.
Bước 2: Thu gom rác thi công
Thu dây điện, nilon, bìa carton, mảnh gỗ, vật liệu thừa, đinh vít và các loại rác lớn.
Bước 3: Hút bụi
Hút từ cao xuống thấp, đặc biệt các khe, ray và góc.
Bước 4: Xử lý vết bẩn đặc biệt
Phân riêng xi măng, sơn, keo để xử lý.
Không gom tất cả vào một bước “chà sàn”.
Bước 5: Vệ sinh cửa, tủ và nội thất
Lau từ mặt trên xuống dưới.
Bước 6: Vệ sinh kính
Xử lý keo, sơn nếu có, sau đó lau và gạt kính.
Bước 7: Làm sạch bếp và nhà vệ sinh
Chú ý mặt đá, khe tủ, lavabo, vòi, kính, thiết bị và chân tường.
Bước 8: Làm sạch sàn
Đây gần như là công đoạn cuối cùng.
Bước 9: Kiểm tra lại
Nên kiểm tra khi có ánh sáng chiếu nghiêng. Sơn li ti, vệt kính và bụi mỏng lúc này sẽ dễ phát hiện hơn.
Những vị trí phải kiểm tra kỹ sau khi vệ sinh
Một căn nhà nhìn từ cửa vào sạch chưa có nghĩa là đã sạch hoàn toàn.
Tôi thường kiểm tra lại:
- Mép chân tường.
- Các góc phòng.
- Ray cửa.
- Khung cửa sổ.
- Mặt trên cánh cửa.
- Gầm tủ.
- Mặt trên tủ bếp.
- Bản lề.
- Công tắc.
- Mép ổ điện.
- Chân cầu thang.
- Lan can.
- Ban công.
- Các góc khuất phía sau thiết bị vệ sinh.
Đây chính là những vị trí dễ khiến chủ nhà kiểm tra lại và nói: “Sao chỗ này vẫn còn bụi?”
7 sai lầm dễ làm hỏng nhà khi tự vệ sinh sau sửa chữa
1. Lau nước ngay khi còn đầy bụi
Bụi gặp nước tạo thành lớp bẩn nhão, càng lau càng lem.
2. Dùng dao hoặc tua vít cạy xi măng
Nhanh thật, nhưng nguy cơ xước nền cũng rất cao.
3. Một loại hóa chất dùng cho mọi bề mặt
Đây là sai lầm tôi thấy đáng ngại nhất.
4. Đổ trực tiếp hóa chất đậm đặc lên nền
Có những vết hỏng do hóa chất còn khó sửa hơn vết bẩn ban đầu.
5. Dùng búi sắt chà cho nhanh
Đặc biệt nguy hiểm với inox, kính, men bóng.
6. Không thử hóa chất ở góc khuất
Chỉ cần mất vài phút thử trước có thể tránh được một sự cố rất đáng tiếc.
7. Lau sàn trước, vệ sinh trên cao sau
Kết quả là phải lau sàn thêm một lần.
Dụng cụ cần chuẩn bị
Tùy mức độ sửa chữa, có thể chuẩn bị:
- Máy hút bụi.
- Chổi và hót rác để thu rác lớn.
- Khăn microfiber.
- Cây lau sàn.
- Cây gạt kính.
- Dụng cụ cạo phù hợp.
- Pad chà theo từng bề mặt.
- Xô và bình pha dung dịch.
- Găng tay.
- Khẩu trang.
- Kính bảo hộ khi cần.
- Dung dịch xử lý xi măng, sơn hoặc keo phù hợp.
Dụng cụ đúng giúp tiết kiệm sức rất nhiều. Có những việc dùng khăn chà nửa tiếng vẫn không sạch, nhưng dùng đúng dụng cụ chỉ mất vài phút.
Nhà chỉ sửa một phần có cần tổng vệ sinh toàn bộ không?
Không phải trường hợp nào cũng cần làm toàn bộ nhà.
Nếu chỉ thay một thiết bị nhỏ, sửa một góc và khu vực thi công được che chắn kỹ thì có thể vệ sinh cục bộ.
Nhưng nếu có khoan tường, cắt gạch, chà bột bả hoặc sơn diện rộng, tôi thường khuyên nên kiểm tra cả những phòng lân cận.
Bụi xây dựng đi xa hơn nhiều người nghĩ.
Có nhà sửa phòng khách nhưng bụi vẫn lọt vào phòng ngủ vì cửa mở trong quá trình thi công. Vì vậy đừng chỉ nhìn khu vực thợ làm mà kết luận những chỗ khác không cần vệ sinh.
Khi nào có thể tự vệ sinh, khi nào nên thuê dịch vụ?
Có thể tự làm nếu
- Chỉ sửa một khu vực nhỏ.
- Chủ yếu là bụi thông thường.
- Ít xi măng, sơn và keo.
- Không có nhiều vật liệu nhạy cảm.
- Bạn có đủ thời gian để làm từng bước.
Nên cân nhắc thuê dịch vụ nếu
- Cải tạo gần như toàn bộ nhà.
- Nhiều phòng phủ bụi xây dựng.
- Sơn và xi măng bám diện rộng.
- Có nhiều kính, đá, sàn gỗ hoặc vật liệu đắt tiền.
- Nhà cần bàn giao hoặc chuyển vào ở sớm.
- Không có máy móc và dụng cụ phù hợp.
Đôi khi thuê dịch vụ không chỉ để “đỡ phải dọn”. Giá trị lớn hơn là giảm nguy cơ tự xử lý sai rồi làm hỏng vật liệu mới.
Checklist nghiệm thu nhà sau khi vệ sinh
Trước khi chuyển đồ vào, nên kiểm tra nhanh từng hạng mục.
Sàn: không còn bụi trắng, vữa, sơn và keo dễ nhìn thấy.
Kính: không còn keo, sơn, bụi và vệt lau rõ.
Ray cửa: hút sạch bụi và mạt vật liệu.
Tủ, kệ: kiểm tra cả mặt trên, mép và bên trong nếu quá trình sửa chữa làm bụi lọt vào.
Nhà vệ sinh: kiểm tra kính, lavabo, vòi, chân tường, khe và thiết bị.
Bếp: kiểm tra mặt đá, tủ, kính bếp và các góc sát tường.
Chân tường: không còn bụi trắng hoặc chấm sơn.
Góc khuất: kiểm tra gầm tủ, khe cửa, ban công, cầu thang.
Theo kinh nghiệm của tôi, kiểm tra từng khu vực như vậy hiệu quả hơn nhiều so với đứng giữa phòng nhìn một lượt rồi kết luận “sạch rồi”.
Kinh nghiệm từ người làm nghề: sạch chưa đủ, phải giữ được bề mặt
Vệ sinh sau sửa chữa có một điểm rất khác vệ sinh hàng ngày.
Người mới thường nhìn vào vết bẩn và nghĩ: “Làm cách nào để nó sạch?”
Người có kinh nghiệm sẽ nghĩ thêm một câu nữa: “Làm cách nào để nó sạch mà bề mặt phía dưới vẫn nguyên vẹn?”
Hai cách nghĩ khác nhau rất nhiều.
Một chấm sơn có thể khiến mình mất vài phút xử lý. Nhưng một đường xước trên kính, gạch hoặc đá có thể tồn tại nhiều năm.
Bởi vậy, tôi luôn ưu tiên nguyên tắc: làm từ nhẹ đến mạnh, thử từ vùng nhỏ đến vùng lớn.
Đừng nóng ruột.
Sau khi vừa bỏ một khoản tiền để sửa nhà, tiếc nhất không phải còn sót một vệt keo. Tiếc nhất là vì cố tẩy một vệt keo mà làm hỏng luôn bề mặt mới.
Một số câu hỏi thường gặp
Nhà sửa xong bao lâu thì nên tổng vệ sinh?
Khi các công việc phát sinh bụi, sơn, keo và lắp đặt cơ bản đã hoàn tất. Không nên tổng vệ sinh khi thợ vẫn đang tiếp tục khoan cắt.
Vì sao lau bụi xi măng mãi vẫn thấy trắng?
Có thể bụi vẫn còn ở vị trí cao, khe, ray hoặc lớp bụi khô chưa được hút hết trước khi lau.
Có nên dùng axit để tẩy xi măng không?
Không nên tự động áp dụng cho mọi bề mặt. Một số hóa chất có tính axit có thể ảnh hưởng đến đá, ron và vật liệu hoàn thiện.
Sơn nước khô trên nền gạch có xử lý được không?
Phần lớn có thể xử lý, nhưng phương pháp phụ thuộc vào loại gạch, độ bám và thời gian vết sơn tồn tại.
Xăng thơm có tẩy được sơn không?
Một số trường hợp có thể có tác dụng, nhưng không nên coi đây là dung dịch dùng được trên tất cả vật liệu. Đặc biệt thận trọng với sàn nhựa, sàn gỗ, vật liệu phủ và bề mặt sơn.
Keo silicone trên kính có xử lý được không?
Có. Thường cần loại bỏ phần silicone dày trước rồi xử lý lớp còn lại, đồng thời tránh làm xước kính.
Vệ sinh nhà sau sửa chữa mất bao lâu?
Không thể chỉ dựa vào diện tích. Hai căn nhà cùng 100 m² nhưng một căn chỉ có bụi nhẹ, một căn đầy xi măng và sơn thì thời gian làm khác nhau rất nhiều.
Dịch vụ vệ sinh nhà sau sửa chữa, cải tạo của Dịch vụ Nhà Sạch
Với những công trình sửa chữa diện rộng, khối lượng bụi, xi măng, sơn và keo nhiều, việc sử dụng đội vệ sinh chuyên nghiệp sẽ giúp công việc được triển khai bài bản hơn.
Tại Dịch vụ Nhà Sạch, quá trình vệ sinh có thể được tổ chức theo từng nhóm công việc: khảo sát hiện trạng, thu gom rác sau thi công, hút bụi, xử lý các vết bẩn đặc thù, vệ sinh kính, cửa, tủ, khu bếp, nhà vệ sinh và làm sạch sàn.
Điều chúng tôi luôn coi trọng là xác định đúng vật liệu trước khi xử lý.
Không phải cứ dùng hóa chất mạnh thì sẽ sạch nhanh hơn. Nhiều trường hợp, cách làm an toàn và từ từ lại cho kết quả tốt hơn, đồng thời bảo vệ được bề mặt mới hoàn thiện.
Với nhà vừa sửa chữa, đây là điều rất đáng lưu ý.
Kết luận
Vệ sinh nhà sau khi sửa chữa, cải tạo không đơn giản là quét bụi rồi lau sàn.
Bụi xi măng cần được hút kỹ trước khi lau. Xi măng đóng cứng cần làm mềm và xử lý cẩn thận. Sơn phải phân loại theo loại sơn và bề mặt bám. Keo cũng cần bóc, làm mềm và vệ sinh theo từng trường hợp.
Quan trọng hơn cả là đừng nóng vội.
Nhà vừa sửa xong, vật liệu còn mới. Làm sạch được một vết bẩn nhưng để lại một vết xước thì chưa thể gọi là vệ sinh tốt.
Nếu tự làm, hãy nhớ ba nguyên tắc: từ trên xuống dưới, từ khô đến ướt và từ phương pháp nhẹ đến phương pháp mạnh.
Còn nếu căn nhà cải tạo nhiều, bụi phủ diện rộng, xi măng, sơn và keo bám ở nhiều vị trí, lựa chọn một đơn vị có kinh nghiệm như Dịch vụ Nhà Sạch sẽ giúp quá trình vệ sinh thuận lợi hơn và quan trọng nhất là hạn chế rủi ro cho những bề mặt vừa được hoàn thiện.
