Vệ sinh nhà trước và sau khi cho thuê: chủ nhà cần kiểm tra những gì?

Cho thuê nhà, nhiều người nghĩ đơn giản: có khách, ký hợp đồng, đưa chìa khóa, cuối tháng nhận tiền. Còn chuyện dọn dẹp thì khách vào ở tự lo.

Đến lúc khách trả nhà mới thấy vấn đề. Bếp đóng một lớp dầu mỡ dày, gạch nhà tắm ố vàng, tường có vết đinh, rèm có mùi. Chủ nhà muốn trừ tiền cọc thì khách cãi: "Lúc em vào nó đã vậy rồi." Mà mình thì không có tấm ảnh nào để chứng minh.

Chuyện này gặp nhiều lắm. Và gần như lần nào gốc rễ cũng giống nhau: lúc giao nhà không dọn kỹ, không ghi lại hiện trạng, không nói rõ lúc trả nhà phải sạch tới đâu.

Bài này, Dịch vụ Nhà Sạch gom lại những gì chủ nhà nên làm ở cả hai đầu: trước khi giao nhà cho khách và khi nhận lại nhà. Có checklist từng khu vực, có cách lập biên bản, có cả chuyện tiền cọc, là thứ dễ làm mất lòng nhau nhất.

Vì sao chủ nhà phải lo vệ sinh cả lúc giao lẫn lúc nhận lại nhà?

Lý do thứ nhất: nhà sạch cho thuê nhanh hơn, được giá hơn. Khách đi xem nhà, cái họ thấy đầu tiên không phải diện tích hay nội thất, mà là cảm giác bước vào. Một căn nhà sàn bóng, bếp sạch, nhà vệ sinh thơm tho thì khách dễ chốt, ít mặc cả. Một căn còn nguyên dấu vết của người thuê trước thì khách sẽ lấy đó làm lý do ép giá.

Lý do thứ hai: giao nhà sạch thì mới có quyền đòi nhận lại nhà sạch. Theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 482), bên thuê phải trả lại tài sản thuê trong tình trạng như khi nhận, trừ hao mòn tự nhiên. Nghĩa là mốc để so sánh chính là tình trạng lúc giao. Lúc giao đã bẩn thì lúc nhận lại, anh chị khó mà đòi hỏi gì.

Lý do thứ ba: giữ giá trị căn nhà. Dầu mỡ bám lâu làm hỏng mặt tủ bếp. Nước đọng trong nhà tắm làm mốc mạch gạch. Bụi bẩn để lâu ăn vào sàn gỗ. Dọn kỹ ở mỗi lần đổi khách là cách bảo dưỡng nhà rẻ nhất.

Kiểm tra kỹ thuật trước, dọn dẹp sau

Một sai lầm hay gặp: thuê người dọn sạch bong xong mới gọi thợ tới sửa ống nước, thay bóng đèn, khoan lại kệ. Thợ làm xong, bụi và vết chân lại đầy nhà. Mất công dọn lần hai.

Thứ tự đúng là kiểm tra, sửa chữa xong hết rồi mới dọn. Trước khi dọn, anh chị đi một vòng kiểm tra:

• Điện: bật thử từng công tắc, từng ổ cắm, từng bóng đèn. Kiểm tra aptomat, bình nóng lạnh, điều hòa.
• Nước: mở từng vòi, xả thử bồn cầu, kiểm tra áp lực nước, xem có rò rỉ dưới bồn rửa, chân lavabo không.
• Thoát nước: đổ nước vào từng phễu thu sàn, bồn rửa, xem thoát nhanh hay đọng. Thoát chậm là dấu hiệu tắc, xử lý trước khi khách vào kẻo tháng đầu đã bị gọi.
• Cửa và khóa: đóng mở thử từng cửa, cửa sổ, kiểm tra khóa. Đổi ổ khóa chính nếu khách cũ không trả đủ chìa.
• Tường, trần: xem có vết thấm, bong tróc, nứt. Có thấm thì xử lý chống thấm trước, sơn lại sau.
• Thiết bị đi kèm: tủ lạnh, máy giặt, bếp, hút mùi. Chạy thử từng thứ.

Ghi hết lại những gì cần sửa, gọi thợ một lần cho gọn. Sửa xong rồi mới tới phần dọn dẹp.

Vệ sinh nhà trước khi cho thuê: làm theo thứ tự nào?

Dọn nhà trống thì dễ hơn nhà đang ở, nhưng vẫn phải có thứ tự, không thì chỗ vừa lau xong lại bị bụi từ chỗ khác rơi xuống.

Nguyên tắc chung mà thợ làm lâu năm nào cũng thuộc:

1. Từ trên xuống dưới. Tầng trên trước, tầng dưới sau. Trong một phòng thì trần, quạt, đèn trước, rồi tường, cửa, đồ đạc, cuối cùng mới là sàn.
2. Từ trong ra ngoài. Dọn từ góc xa nhất của phòng ra phía cửa. Phòng trong cùng trước, hành lang, cầu thang, cửa chính sau cùng.
3. Khô trước, ướt sau. Quét bụi, hút bụi hết rồi mới lau ướt. Lau ướt khi còn bụi thì chỉ tạo thành bùn.
4. Chỗ bẩn nặng xử lý riêng. Bếp, nhà vệ sinh cần hóa chất và thời gian ngâm, nên xịt hóa chất trước, trong lúc chờ thì dọn chỗ khác.

Nhà 2 - 3 phòng ngủ, một người làm kỹ thì mất trọn một ngày. Hai người làm thì khoảng nửa ngày.

Checklist vệ sinh từng khu vực trước khi giao nhà

Anh chị có thể dùng danh sách này để tự kiểm tra, hoặc đưa cho người dọn làm căn cứ.

Phòng khách, phòng ngủ

• Lau quạt trần, đèn, điều hòa (mặt ngoài và lưới lọc).
• Lau tường, xử lý vết bẩn, vết tay quanh công tắc.
• Lau cửa, khung cửa, tay nắm, bản lề.
• Lau trong và ngoài tủ quần áo, tủ âm tường, ngăn kéo.
• Lau kính cửa sổ, ray cửa trượt, bệ cửa.
• Hút bụi rèm hoặc giặt rèm.
• Lau sàn, chú ý góc tường, gầm giường, gầm tủ.

Bếp

• Tẩy dầu mỡ mặt bếp, kính chắn bếp, gạch ốp tường sau bếp.
• Tháo lưới lọc máy hút mùi ra ngâm rửa.
• Lau trong và ngoài tủ bếp trên, tủ bếp dưới.
• Chà bồn rửa, vòi nước, tẩy cặn canxi.
• Vệ sinh tủ lạnh: rút điện, tháo khay, rửa, lau khô, để cửa mở cho thoáng.
• Lau lò vi sóng, lò nướng nếu có.

Nhà vệ sinh

• Tẩy cặn vôi, vết ố trên gạch, vách kính, vòi sen.
• Chà sạch mạch gạch.
• Cọ bồn cầu, lavabo, gương, kệ.
• Làm sạch phễu thu sàn, gỡ tóc và cặn bẩn.
• Lau quạt thông gió.

Cửa sổ, ban công, cầu thang

• Lau kính mặt ngoài (nếu với tới an toàn).
• Quét dọn ban công, lau lan can, cọ sàn ban công.
• Lau tay vịn, bậc cầu thang, lan can.
• Dọn khu phơi đồ, khu để máy giặt.

Những chỗ khách thuê hay soi mà chủ nhà hay quên

Khách đi xem nhà, nhất là khách kỹ tính, sẽ mở những chỗ mà chủ nhà ít khi để ý:

• Bên trong tủ bếp và ngăn kéo. Mở ra thấy vụn đồ ăn, gián chết là mất điểm ngay.
• Tủ lạnh. Mùi tủ lạnh cũ rất khó chịu, khách mở ra là biết.
• Lưới lọc điều hòa. Bật lên có mùi ẩm mốc thì khách nghĩ ngay tới sức khỏe.
• Gầm bồn rửa. Chỗ này hay ẩm, hay có mùi, hay có dấu rò rỉ.
• Ray cửa kính, ray cửa sổ. Bụi đất đen kịt, lau mãi không ra nếu không dùng bàn chải nhỏ.
• Công tắc, ổ cắm. Vết tay đen quanh công tắc nhìn rất "cũ".
• Mùi. Mùi cống, mùi ẩm, mùi thuốc lá của khách cũ. Khách không nói ra nhưng họ ngửi thấy.

Mấy chỗ này dọn không mất bao nhiêu thời gian, nhưng làm cho căn nhà trông như vừa được chăm sóc kỹ.

Khử mùi, khử khuẩn, diệt côn trùng trước khi giao nhà

Dọn sạch rồi vẫn chưa đủ, nhất là khi khách cũ ở lâu, có nuôi thú cưng, hoặc có hút thuốc.

Khử mùi: mở toàn bộ cửa cho thoáng ít nhất một ngày. Đổ nước và một ít hóa chất khử mùi xuống các phễu thu sàn (phễu khô nước lâu ngày là mùi cống bốc lên). Rèm, nệm nếu có mùi thì giặt hoặc thay.

Khử khuẩn: lau các bề mặt hay chạm tay (tay nắm cửa, công tắc, vòi nước, mặt bếp) bằng dung dịch khử khuẩn phù hợp bề mặt. Nhà vệ sinh, bếp nên xử lý kỹ hơn.

Diệt côn trùng: nhà để trống lâu hay bị gián, kiến. Nên xử lý trước khi khách vào ít nhất vài ngày để hóa chất bay hết mùi, rồi quét dọn xác côn trùng. Khách mới vào mà thấy gián bò thì rất khó để lại ấn tượng tốt.

Chụp ảnh, quay video và lập biên bản hiện trạng

Đây là bước nhiều chủ nhà bỏ qua nhất, và cũng là bước đáng giá nhất. Nói thật, có biên bản với ảnh thì 9 phần 10 cuộc cãi nhau về tiền cọc không xảy ra.

Cách làm:

• Dọn xong, chụp ảnh từng phòng từ nhiều góc, chụp cận những chỗ dễ bị hỏng: mặt bếp, sàn gỗ, tường, cửa, thiết bị.
• Quay một video đi hết căn nhà, vừa đi vừa nói tên phòng. Điện thoại tự lưu ngày giờ, đó là bằng chứng rất tốt.
• Lập biên bản bàn giao ghi tình trạng từng phòng và danh sách đồ đạc, thiết bị kèm theo (số lượng, tình trạng: mới, cũ, có vết xước chỗ nào...).
• Ghi chỉ số điện, nước lúc bàn giao.
• Hai bên cùng ký, mỗi bên giữ một bản. Ảnh và video gửi cho khách qua Zalo hoặc email để cả hai cùng lưu.

Làm vậy không phải vì nghi ngờ khách. Mà vì có giấy tờ rõ ràng thì lúc trả nhà hai bên chỉ cần đối chiếu, khỏi phải nhớ lại "hồi đó nó thế nào".

Ghi rõ chuyện vệ sinh vào hợp đồng thuê

Hợp đồng thuê nhà mẫu trên mạng thường chỉ có một câu chung chung kiểu "bên thuê có trách nhiệm giữ gìn nhà cửa". Câu đó khi có chuyện thì gần như vô dụng.

Nên ghi cụ thể hơn:

• Nhà được bàn giao đã vệ sinh sạch, theo biên bản hiện trạng kèm ảnh.
• Khi trả nhà, bên thuê trả nhà sạch ở mức tương đương, dọn hết đồ đạc cá nhân, rác.
• Nếu không đạt, bên cho thuê được thuê dịch vụ vệ sinh và trừ chi phí vào tiền cọc, có hóa đơn hoặc báo giá kèm theo.
• Những hạng mục bên thuê tự bảo dưỡng trong thời gian ở (ví dụ: vệ sinh lưới lọc điều hòa, thông phễu thu sàn).
• Chủ nhà được kiểm tra nhà định kỳ, báo trước một khoảng thời gian hợp lý (thường 1 - 2 ngày), có mặt người thuê.

Điều khoản kiểm tra định kỳ này hay bị xem nhẹ. Thật ra ghé qua 6 tháng một lần là cách tốt để phát hiện sớm rò rỉ nước, ẩm mốc, trước khi nó thành hư hỏng lớn. Và khách thuê biết có kiểm tra thì cũng giữ gìn hơn.

Nhận lại nhà: kiểm tra những gì?

Khách báo trả nhà, anh chị nên hẹn kiểm tra cùng khách, trước khi khách trả chìa khóa và trước khi hoàn cọc. Mang theo biên bản bàn giao và ảnh cũ để đối chiếu.

Kiểm tra theo thứ tự:

1. Đồ đạc, thiết bị: đối chiếu danh sách, đủ số lượng không, còn hoạt động không.
2. Điện, nước: bật thử đèn, ổ cắm, vòi nước, bình nóng lạnh, điều hòa. Chốt chỉ số điện nước.
3. Tường, trần, cửa: vết đinh, vết khoan, vết bẩn, vết thấm, khóa cửa.
4. Sàn: vết xước, vết cháy, sàn gỗ phồng nước.
5. Bếp và nhà vệ sinh: mức độ bám dầu mỡ, cặn vôi, mốc mạch gạch, thoát nước.
6. Mùi: thuốc lá, thú cưng, ẩm mốc.
7. Rác và đồ bỏ lại: khách để lại đồ thì hỏi rõ là bỏ hay sẽ lấy, ghi vào biên bản.

Chụp ảnh lại đúng những góc đã chụp lúc giao nhà. Đặt hai bộ ảnh cạnh nhau là thấy ngay khác biệt, không cần tranh luận nhiều.

Xong thì lập biên bản nhận lại nhà, ghi rõ những gì đạt, những gì chưa đạt, dự kiến chi phí khắc phục nếu có. Hai bên ký.

Hao mòn tự nhiên hay hư hỏng: phân biệt thế nào?

Đây là chỗ dễ cãi nhau nhất. Luật cho bên thuê trả nhà "trừ hao mòn tự nhiên", vậy cái gì là hao mòn tự nhiên?

Cách phân biệt đơn giản: hao mòn tự nhiên là thứ xảy ra dù người ở có cẩn thận tới đâu. Hư hỏng là thứ xảy ra vì dùng sai cách hoặc không giữ gìn.

Thường được xem là hao mòn tự nhiên:

• Sơn tường phai màu, hơi ngả vàng sau vài năm.
• Sàn gỗ xước nhẹ ở lối đi lại nhiều.
• Rèm bạc màu do nắng.
• Gioăng cửa, gioăng vòi nước lão hóa.

Thường được xem là hư hỏng hoặc thiếu vệ sinh:

• Tường bị vẽ bậy, lỗ đinh lớn, vết bẩn không lau được.
• Sàn gỗ phồng vì để nước đọng, vết cháy thuốc lá.
• Bếp, hút mùi đóng dầu mỡ đặc quánh.
• Nhà vệ sinh mốc đen mạch gạch, cặn vôi dày.
• Thiết bị vỡ, gãy, cháy.

Vết bẩn do không dọn dẹp thì không phải hao mòn tự nhiên. Nhưng một căn nhà ở 2 năm thì không thể sạch bong như mới giao. Hai bên nên thống nhất ranh giới này từ lúc ký hợp đồng.

Dọn nhà sau khi khách trả: xử lý các vết bẩn khó

Khách trả nhà xong, anh chị lại quay về bước dọn dẹp để chuẩn bị cho khách mới. Lần này thường khó hơn lần đầu, vì phải xử lý vết bẩn tích tụ cả năm.

Vài loại hay gặp và cách xử lý:

• Dầu mỡ bếp đóng lớp dày: dùng hóa chất tẩy dầu chuyên dụng, xịt đều, để ngấm 10 - 15 phút rồi mới chà. Chà ngay thì mất sức mà không sạch. Tránh dùng miếng chà kim loại trên mặt tủ sơn bóng, kính bếp.
• Cặn vôi vách kính, vòi sen: dùng hóa chất có tính axit nhẹ dành cho nhà tắm, không dùng axit mạnh vì làm mờ kính, rỗ inox.
• Mạch gạch đen: bàn chải nhỏ và hóa chất tẩy mốc. Mạch đã mốc sâu thì cân nhắc chít mạch lại.
• Vết bẩn trên tường sơn: thử lau bằng khăn ẩm và chút nước rửa đa năng loãng ở góc khuất trước. Không ra thì sơn dặm.
• Vết keo dán, băng dính: dùng dung dịch tẩy keo, không cạo bằng dao lên sơn.
• Mùi thuốc lá: giặt rèm, lau tường, trần, để thoáng nhiều ngày. Mùi ngấm sâu thì phải sơn lại.

Nhiều chủ nhà tự dọn tới đây thì bắt đầu thấy mệt thật sự. Có những vết bẩn không phải cứ chịu khó chà là ra, mà cần đúng hóa chất, đúng dụng cụ.

Trừ tiền cọc vì nhà bẩn: làm sao cho đúng mà không mất lòng?

Tiền cọc là để đảm bảo nghĩa vụ của bên thuê, trong đó có nghĩa vụ trả nhà đúng hiện trạng. Nhà trả lại bẩn hơn mức lúc giao, ngoài hao mòn tự nhiên, thì chủ nhà có cơ sở để trừ chi phí vệ sinh vào cọc. Nhưng trừ thế nào để khách tâm phục khẩu phục mới là chuyện.

Vài nguyên tắc nên giữ:

• Có căn cứ: so với biên bản và ảnh lúc giao nhà. Không có ảnh lúc giao thì rất khó trừ.
• Báo cho khách cụ thể: chỗ nào chưa đạt, cần làm gì. Tốt nhất là nói ngay lúc cùng kiểm tra nhà.
• Cho khách lựa chọn: tự dọn lại trong một thời hạn, hoặc để chủ nhà thuê người dọn và trừ tiền.
• Trừ đúng chi phí thật: có báo giá hoặc hóa đơn của đơn vị vệ sinh. Đừng "ước chừng" rồi trừ một con số tròn, khách sẽ thấy bị ép.
• Hoàn phần cọc còn lại đúng hẹn như hợp đồng. Giữ cọc quá lâu là lý do khách bực nhất.

Thật lòng mà nói, với khách thuê đã ở tử tế, trả tiền đúng hạn, nhà chỉ hơi bẩn một chút thì nhiều chủ nhà chọn bỏ qua. Mất vài trăm nghìn tiền dọn nhưng giữ được tiếng tốt, khách giới thiệu thêm khách. Cái này tùy anh chị cân nhắc.

Tự dọn hay thuê dịch vụ vệ sinh nhà cho thuê?

Căn hộ nhỏ, khách cũ ở sạch sẽ, chỉ cần lau dọn lại thì chủ nhà tự làm trong một buổi là được.

Nhưng nên thuê dịch vụ khi:

• Nhà lớn, nhiều tầng, hoặc anh chị có nhiều căn cho thuê cùng lúc.
• Khách cũ ở lâu, bếp và nhà vệ sinh bẩn nặng.
• Cần giao nhà gấp cho khách mới, không có thời gian.
• Anh chị ở xa, không tiện tới dọn.
• Cần hóa đơn chi phí vệ sinh làm căn cứ trừ cọc.

Chi phí tham khảo: tổng vệ sinh nhà ở trên thị trường hiện nay thường tính theo mét vuông sàn, dao động khoảng 10.000 - 25.000 đồng/m2 tùy mức độ bẩn, loại nhà, khu vực. Một căn hộ 70m2 dọn kỹ thường rơi vào khoảng 1 - 2 triệu đồng. Nhà bẩn nặng, cần xử lý dầu mỡ, cặn vôi, giặt rèm, nệm thì cao hơn. Đây là mức tham khảo, muốn biết chính xác thì nên để đơn vị vệ sinh tới xem nhà.

Dịch vụ Nhà Sạch nhận tổng vệ sinh nhà ở, căn hộ trước khi cho thuê, sau khi khách trả nhà và cả khi chuyển nhà. Chúng tôi khảo sát trước, báo giá rõ từng hạng mục và có thể làm theo checklist của chủ nhà để anh chị dễ nghiệm thu.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc phải vệ sinh nhà trước khi cho thuê không?
Luật không bắt buộc. Nhưng nếu giao nhà bẩn thì lúc nhận lại, anh chị gần như không có cơ sở yêu cầu khách trả nhà sạch. Chưa kể nhà bẩn thì khó cho thuê và bị ép giá.

Khách trả nhà bẩn, chủ nhà có được giữ hết tiền cọc không?
Không nên. Chủ nhà chỉ nên trừ phần chi phí thực tế để đưa nhà về tình trạng như lúc giao (trừ hao mòn tự nhiên), có căn cứ rõ ràng, và hoàn lại phần còn lại. Giữ hết cọc mà không có lý do chính đáng dễ dẫn tới tranh chấp.

Nên chụp bao nhiêu ảnh khi bàn giao?
Càng đủ càng tốt. Ít nhất mỗi phòng 4 góc, cộng ảnh cận những chỗ dễ hỏng (bếp, sàn, tường, thiết bị), cộng một video đi hết nhà. Lưu vào một thư mục riêng theo tên khách và ngày bàn giao.

Dọn nhà trống thì mất bao lâu?
Căn hộ 2 phòng ngủ khoảng 70m2, hai người làm kỹ mất khoảng 4 - 6 tiếng. Nhà phố 3 - 4 tầng có thể mất cả ngày, tùy mức độ bẩn.

Có nên để khách tự thuê người dọn trước khi trả nhà không?
Được, nếu hai bên thống nhất. Nhưng chủ nhà vẫn nên kiểm tra lại sau khi dọn, đối chiếu với biên bản bàn giao, rồi mới hoàn cọc.

Kết luận

Chuyện vệ sinh nhà cho thuê tóm lại ở ba điểm:

• Lúc giao nhà: sửa chữa xong rồi mới dọn, dọn đúng thứ tự, đủ các khu vực, khử mùi, diệt côn trùng. Chụp ảnh, quay video, lập biên bản.
• Trong hợp đồng: ghi rõ nhà giao sạch thì phải trả sạch, không đạt thì xử lý thế nào.
• Lúc nhận lại nhà: kiểm tra cùng khách, đối chiếu ảnh cũ, phân biệt hao mòn tự nhiên với thiếu giữ gìn, trừ cọc có căn cứ.

Làm được như vậy thì mỗi lần đổi khách là một lần căn nhà được chăm sóc lại, và hai bên chia tay nhau vui vẻ.

Nếu anh chị cần dọn nhà trước khi cho thuê hoặc sau khi khách trả nhà mà không có thời gian, cứ gọi Dịch vụ Nhà Sạch. Hotline miền Bắc 0943.165.678, miền Nam 0939.374.789, hoặc xem thêm tại dichvunhasach.vn.

Dịch vụ Nhà Sạch - Làm sạch những gì bạn muốn!